از گذشته ، انتقال مفاهیم به کمک نمادهای سمعی- بصری وجود داشته است . این روند در طی سالیان اخیر که صنعت فیلم و سینما رواج بیشتری یافته ، بیش از پیش مطرح و متداول شده ، چرا که فیلم و سینما از یک سو بازتاب شرایط اجتماعی بوده و گاه گاه به آن منتقدند و از سویی دیگر آرمان شهر و وضعیت مطلوب را نمایان می کنند .

در نتیجه در نقد یک اثر سینمایی ، علاوه بر نقد فنی (خصوصیات فنی و تکنیکی فیلم مثل صداگذاری ، فیلم برداری و ...) و نقد ساختاری (ویژگی های ساختاری فیلم همچون کارگردانی ، فیلمنامه و ...) نقد محتوایی آن نیز مطرح می شود .

نقد و بررسی محتوایی ، درون مایة یک فیلم از نظر مسایل اجتماعی ، مسایل سیاسی ، باورهای مذهبی و ... را بررسی می کند که نقد جامعه شناسی نیز از مهم ترین بخش های آن است . در نقد جامعه شناسی ، رابطة میان مسایل اجتماعی و اثر هنری مطرح می گردد ؛ چرا که هنر را هم مانند سایر پدیده های اجتماعی دانسته و متأثر از نظام اجتماعی  - سیاسی می بیند .

در این مقاله ، سعی نموده تا فیلم « دایره زنگی» را از منظر جامعه شناسی نقد کنیم . اما در ابتدا توضیحی کوتاه درباره عوامل ساختاری  فیلم ارائه می نماییم :

فیلمنامة این فیلم ، نگاشتة اصغر فرهادی (کارگردان فیلم هایی چون چهارشنبه سوری ، شهر زیبا ، دربارة اِلی و ...) است و پریسا بخت آور (همسر نویسنده) این فیلم را کارگردانی کرده است . این فیلم در جشنوارة فیلم فجر سال 86 - به دلیل مضامین تند و صریح اجتماعی - توقیف شد و از شرکت در مسابقه بازماند اما به عنوان « فیلم منتخب تماشاگران» برگزیده شد .

ادامه مطلب

نوشته شده در شنبه 30 خرداد1388ساعت 15:19 توسط شیما قاسمیان| |

کلاس جامعه شناسی هنر و ادبیات دکتر فاضلی که یکی از جالب ترین  گرایشات جامعه شناسی در آن مطرح گشت و به خاطر تسلط استاد بر مباحث مربوطه بر جذابیتش افزوده شد.

ادامه مطلب

نوشته شده در شنبه 30 خرداد1388ساعت 15:15 توسط شیما قاسمیان| |

این بازدید به همراه دکتر فاضلی تجربه خوبی برای دانشجویان درس جامعه شناسی هنر و ادبیات به شمار می رفت چرا که این شهرک همچون موزه ای فضای شهری و معماری ایران و خصوصا تهران را در دوران های مختلف به نمایش گذاشته بود. مثلا در قسمتی که خیابان لاله زار بازسازی شده بود ، نمایی از ابتدای زمان شهری شدن تهران و ایجاد نمادی برای ورود مدرنیته به چشم می خورد ، جایی که مشاغل و مکان های جدید و مدرن همچون خیاطی و سینما و هتل شکل گرفته و قشر جدید روشنفکر به وجود آمده بود و این خیابان محلی برای جولان آنها به شمار می رفت.

 

نوشته شده در شنبه 30 خرداد1388ساعت 15:11 توسط شیما قاسمیان| |

نقد کلاس

                                                                                                                               

دیشب داشتم کانالهای تلوزیون رو این ور و اونور می کردم ، تصویر استاد رو دیدم ، یادم افتاد نقد کلاس رو ننوشتم .

دو ترم قبل که درس مردم شناسی فرهنگی رو با استاد فاضلی داشتم خیلی از حرف هاشون ناراحت می شدم . چند باری هم بهشون اعتراض کردم ، اما تا جزوه ی درسی رو به طور کامل نخوندم متوجه نشدم موضوع چیه !!

در رویکردهایی مثل مردم شناسی که مبنایی اومانیستی و سکولاریستی دارند " مقبولیت " خیلی اهمیت داره و اساساً " مشروعیت " به دنبال مقبولیت میاد .

مقبولیت یعنی اون چیزهایی که جمع زیادی بهش توجه می کنند ، براشون اهمیت داره و تمام برنامه هاشون رو مطابقش پیش می برند .

مقبولیت عمومی ، با شالوده شکنی همراهه ! در شالوده شکنی اساطیر بی اهمیت جلوه داده میشن ، نخبه ها به زیر کشیده می شن و اصول حاکم زیر سؤال میرن !

دوربین مطالعات فرهنگی خیلی دقیق و ریز بینه ، در کلامش صراحت داره و مسائل رو خوب توصیف می کنه اما مثل هر قالب دیگه ای به محتویاتش شکل خاصی رو میده، تبیین هاش جهت داره و اهداف و منافع خودش رو تأمین می کنه .

این ترم با توجه به شناختی که از شیوه ی تدریس خاص استاد داشتم ، کلاس نه تنها ناراحت کننده نبود بلکه خیلی جذاب و هیجان انگیز بود .

مباحثی که مطرح می شدند در عین تخصصی بودن ، قابل فهم بود و استاد این شرایط رو برای ما فراهم کرده بودند که بتونیم بدون اضطراب و ترس نظراتمون رو بگیم .

کتاب هایی که تو کلاس معرفی می شدند ، بینش مطالعات فرهنگی رو بیش از پیش روشن می کردند .

از اینکه این درس رو با آقای دکتر فاضلی گذروندم خیلی خوشحالم ، خیلی چیزها یاد گرفتم ، اطمینانم به بعضی اعتقاداتم بیشتر شد ، فضای ذهنیم بازتر شد و . . . 

از استاد بابت تمام زحماتشون تشکر می کنم و از همه ی همکلاسی هام بخاطر مشارکت هاشون ممنونم .  

نوشته شده در جمعه 29 خرداد1388ساعت 11:41 توسط سمیه حاتمی| |

هدف من در این جا نقد کتاب می باشد اما باید در ابتدا از استاد گرامی جناب دکتر فاضلی تشکری داشته باشم برای این کار یا به نوعی باید گفت سنتی که در حال رواج آن در میان دانشجویان می باشند کاری که از دیدگاه من دانشجویان را یک دید انتقادی نسبت به کتابها وادار می کند. کتابی که در این جا نقد می شود درمان طاعون اثر آلبوکامو نویسنده ی فرانسوی قرن بیستم است که در ابتدا با این نکته شروع می کنم که این کتاب را باید یک کتاب با دید مارکسیستی یا چپ به جامعه دانست که البته این متأثر از خود نویسنده چون ایشتن هم جزء نویسندگان از جناح چپ می باشند 2ـ اگر کمی ریزتر به کتاب نگاه کنیم وقتی خواننده عنوان این رمان را بخواند حتماً قبلاً اولین چیزی که به ذهنش می رسد در ارتباط با بیماری طاعون است. اما هدف نویسنده در واقع از انتخاب این عنوان نشان دادن تعاون اجتماعی است.نه طاعون فیزیکی یعنی پرداختن به مسائل ومشکلاتی که دامن جامعه را می گیرد و آن رابه سمت سقوط و نزول سوق می دهد. نقد دیگر از دید من که در اولین نکته مهم به آن اشاره کرده ام اما در اینجا با نزدیک کردن ذره بین خود در واقع آن را برجسته می کنم در ارتباط با همان دید مارکسیستی نویسنده که از راه نجات از مشکلات را همکاری یکسان با مساوی بودن با هم می دانند به عبارتی دیگر با نشان دادن فاصله طبقاتی در هنگام مشکلات می خواهد این را بیان کند که انسانها وقتی بهتر می تواند بر آنها فائق آیند که با هم یکسان باشند. و یک نکته ادبی مثبت از دید من این است در این کتاب برخی خیلی از کتابهای دیگر قهرمان داستان یکه تاز میدان نبود و که تنها فقط او می تواند بر همه ی مشکلات فائق آید بلکه همه ی شخصیتهای مؤثر در داستان نقشی کمتر از قهرمان داستان در حل مشکلات نداشتند و نکته آخر اینکه این کتاب را در زمره ی داستانهای جامعه شناسی می توان به شمار آورد کتابی که در اینجا می خواهم نقد کنیم اثری است از امیل ذولا نویسنده و شاعر فرانسوی قرن 19 البته در ابتدا بهترین کار این است که واژه نقد را بشکافیم که برای خیلی از دانشجویان علی الخصوص از نوع ایرانیان هم یک واژه ی بیگانه است که ما آن را اینگونه می توانیم معنی کنیم که نقد به معنای واکاوی و سبک سنگین کردن یک متن یا یک اندیشه یا یک متفکر به منظور نشان دادن مفاهیم بنیادی و یا تناقضات فکری درون به منظور دستیابی به یک شناخت کامل تر می باشد البته کار ما اینجا تعریف نقد نیست بلکه انجام این کار می باشد که فکر کنم ما در اینجا در این زمینه قاصر هستیم. ما در اینجا زمان ژرمینال اثر امیل زولا به بوته ی نقد می گذاریم این کتاب توسط ابوالفتوح امام به فارسی ترجمه گردیده است که توسط انتشارات گلشائی منتشر شده است البته متن چاپ دوم آن را در سال 1368 در دست دارم که مطمئناً تا به حال ترجمه های جدیدی هم از آن منتشر شده است ما می توانیم به چندین نکته بپردازیم که به شکل زیر می باشند 1ـ می توان گفت داشتن نوعی دید مارکسیستی و ماده گرایانه به جامعه ای که البته به طبع تحت تأثیر نوینده می باشد که در مکاتب ادبی در زمره ی مکتب ناتروالیسم (طبیعت گرائی) که بیشتر به طبقه ی پایین جامعه و تضاد آنها با طبقات بالا می پردازد 2ـ موضوع دیگر بحث از معضلاتی است که جامعه دچار آن گردیده است که در اثر وجود فقر می باشد که وقتی صاحبان سرمایه اکثریت مردم را استثمار می کنند یک شخص حاضر است که دختر یا همسر خود را برای کسب درآمد بیشتر و یا به عبارتی برای سیرکردن شکم خود در اختیار دیگران قرار دهد که سبب ترویج فساد در جامعه و تزلزل ارزشها در جامعه می گردد که به طبع آن ارزشهای دیگری را در جامعه به سمت جامعه سوق می دهد را به وجود می آورد. 3ـ نکات مثبت زیادی در این رمان می تواند پیدا کرد که یکی از آنها حفظ اتحاد و همبستگی برای دست یافتن به پیروزی است مثلاً در جایی کارگران به تحریم کارکردن در معادن دست می زنند عده ای از آنها به کار کردن در معادن ادامه می دهند که این امر سبب نابودی این حرکت می گردد و نکته ی دیگر بیان کردن واقعیت جامعه و عدم نگاه آرمان گرایانه به آن یعنی اینکه قرار بر این نیست که هر حرکت و جنبشی به پیروزی دست یابد بلکه احتمال شکستی هم وجود دارد ما انسانها در طول زندگی روزمره ی خود خیلی چیزها را می بینیم و تجربه می کنیم اما وقتی کسی از ما می خواهد یکی از اینها را ارزیابی کنیم حتی آن را تعریف کنیم در این کار مشکلات زیادی وجود دارد و یا اکثر ما در انجام چنین کاری عاجزیم الان که من می خواهم ارزیابی خودم را از کلاسهای دکتر فاضلی بنویسیم تقریباً با چنین مشکلی مواجه هستم از همین ابتدا این را بگویم که برای این ضمیر جمع برای کلاس به کار برده ام چونکه من 4 واحد و یا به عبارتی دو کلاس که یکی انسان شناسی فرهنگی و دیگری جامعه شناسی در هنر و ادبیات می باشد در این ترم دارم و در این جا شیوه ی کلاس داری ایشان را در هر دو کلاس ابتدا از دید خودم ارزیابی می کنم ایشان تقریباً د رهر دو کلاس یک شوه کلاس داری داشتند که در ابتدا هرکدام را می گویم در کلاس انسان شناسی 1ـ ارائه کنفرانس به صورت Powe point 2ـ وبلاگ نویسی (کلاس مجازی) 3ـ ارائه مقاله تصویری 4ـ گزارش نویسی 5ـ معرفی چند کتاب در هر جلسه 6ـ نقد کتاب و اما در کلاس جامعه شناسی در هنر و ادبیات 1ـ ارائه کنفرانس به صورت Powe point 2ـ وبلاگ نویسی (کلاس مجازی) 3ـ معرفی چند کتاب در هر جلسه 4ـ نقد کتاب پس وقتی ما این دو کلاس را از لحاظ شیوه اداره مقایسه کنیم با یک شیوه اداره می شوند در حالی که ما دو درس با دو موضوع متفاوت و تقریباً مجاز از هم هستند رابطه همین کار ارزیابی کردن کلاس که به نظر من اگر ایشان این کلاس را به صورت حضوری انجام دهند بهتر است چون که در این صورت همه بچه ها حرفهایشان را می زنند و هم ایشان نظرشان را در مورد که این نقدها بیان می کردند و مسائل و معماهای آن ها بهتر حل می شود و اما در رابطه با معرفی کتاب در کلاس به صورت خلاصه و چکیده که هیچ کس نمی تواند منکر مفید بودن این امر شود ولی اگر ایشان همین کار را به بچه ها می سپردند بازدهی بهتری داشت چون بچه ها با این کار بیشتر درگیر می شدند و می توانستند داده های بیشتری بدست آورند اما در مورد نقد کتاب که به نظر من بهترین کاری است که در این دانشکده تا به حال انجام شده است چون این کار سبب می شود ما صرفاً از کتاب داده نگیریم و پذیرا باشیم بلکه با به چالش کشیدن این داده ها توسط نقد به یک تفکر نوین دست یابیم یا به عبارتی ذهن ما به سمت خلاقیت و خلاق بودن سوق پیدا می کند

نوشته شده در شنبه 23 خرداد1388ساعت 9:21 توسط نجمه واحدی| |

نوشته شده در جمعه 22 خرداد1388ساعت 0:42 توسط آسیه عزیزیان| |

با گذری در دنیای مجازی جامعه شناسی میتوان به مطالب مفیدی دست یافت

 

ادامه مطلب

نوشته شده در سه شنبه 19 خرداد1388ساعت 0:18 توسط آسیه عزیزیان| |

بررسي هاي جامعي شناختي درباره ي چاپ و نشر و توزيع آثار ادبي

بررسي هاي مربوط به نهاد هاي هنري و گروه هاي هنرمندان

بررسي هاي مربوط به تحليل محتواي فرهنگي آثار ادبي

بررسي هاي جامعه شناسي آفرينش ادبي

ادامه مطلب

نوشته شده در دوشنبه 18 خرداد1388ساعت 3:20 توسط سمانه گرشاسبی| |

نوشته شده در دوشنبه 18 خرداد1388ساعت 2:57 توسط سمانه گرشاسبی| |

جامعه شناسي به كمك روشهاي علمي خاص روابط و رفتارهاي اجتماعي انسان از نظر ساخت و كاركرد و دگرگوني بررسي مي كند و با نگرشي ويژه به علل اجتماعي در جستجوي قوانين حاكم بر حيات جامعه از ديدگاه هاي گو ناگون است .

 

ادامه مطلب

نوشته شده در دوشنبه 18 خرداد1388ساعت 2:50 توسط سمانه گرشاسبی| |

 

رهيافت مبتني بر عقلانيت – رهيافت مبتني بر عايت اجتماعي – رهيافت مبتني بر عليت متقابل – رهيافت ارتباطي نمادين

 

ادامه مطلب

نوشته شده در دوشنبه 18 خرداد1388ساعت 2:46 توسط سمانه گرشاسبی| |

 

روز چهارشنبه 6 خردادبه همراه دکتر فاضلی و بچه های کلاس جامعه شناسی هنر و ادبیات، به بازدید از شهرک سینمایی غزالی رفتیم و این، از معدود دفعاتی بود که امکان بازدید دسته جمعی از مکانی برای دانشجویان فراهم می شد.

حدود ساعت 9 صبح با اتوبوس از جلوی درب دانشگاه حرکت کردیم و در میان راه هم استاد فاضلی به جمع ما پیوستند.

تا شهرک غزالی حدود یک ساعت و نیم، راه بود؛ و در طول مسیر استاد، نکاتی را متذکر شدند.

ادامه مطلب

نوشته شده در یکشنبه 17 خرداد1388ساعت 14:39 توسط زینب حیدری| |

 

گوناگوني مطبوعات و گسترش انتشار نشريات متنوع و متفاوت و به طور كلي جايگاه شايسته رسانه ها در تنوير افكار و ايجاد فضاي مناسب براي گفت وگو و برخورد سالم و سازنده، نظرات و همچنين اهميتي كه رسانه هاي گروهي در ارتقاي سطح آگاهي و تعالي فرهنگ و دانش عمومي دارند، بي گمان يكي از مهمترين عوامل توسعه فرهنگي و از نشانه هاي پويايي و تحرك هر جامعه است.............
ادامه مطلب

نوشته شده در شنبه 16 خرداد1388ساعت 20:18 توسط جمیله عبداللهی| |

امروزه رسانه های جمعی سهم و نقش قابل توجهی در تکوین و تشدید یا تضعیف فرآیندهای گوناگون فرهنگی- اجتماعی و سیاسی- اقتصادی دارند و با توجه به کارکردهای متنوع رسانه های جمعی همچون آگاهی و اطلاع رسانی، برجسته سازی،ایجاد انسجام و تعلق اجتماعی، نظارت بر عملکرد ساخت قدرت و فراهم آوردن زمینه های مشارکت عمومی و نظارت همگانی در نظام اجتماعی، می توانند جایگاه در خور اعتنایی در تکوین و تکامل و نهادینه سازی شاخص ها و عناصر بنیادین ساختار سیاسی مردم سالاری دینی داشته باشند. بدیهی است برخلاف نظام های مردم سالار رایج در طول تاریخ   (خاصه باختر زمین) گوهر و جوهره اصلی مردم سالاری دینی، حق و تکلیف توامان و متعامل میان مردم و حاکمیت است که رسانه های جمعی در هرچه شفاف تر شدن این حقوق و تکالیف متقابل در حوزه های گوناگون نقش اساسی می توانند ایفاء نمایند. در این نوشتار تلاش بر آنست تا با تبیین نسبت جامعه و رسانه، کیفیت مداخله و بازیگری رسانه های جمعی در فرآیندها و متغیرهای گوناگون اجتماعی، نشان داده می شود و با بهره گیری از چارچوبی تئوریک، هندسه و سازمان این تعامل دو سویه رسانه و جامعه با عنایت به کار ویژه های این تعامل، در تکوین و تحقق و تعمیم مولفه های ساخت دهنده به الگوی مردم سالاری دینی در ساخت جامعه مورد و اکاوی، تحلیل و تبیین قرار گیرد. در پایان در بازاندیشی تدقیق در مفهوم مردم سالاری دینی، شاخص ها و نمایه هایی که رسانه از ظرفیت اثرگذاری بیشتری در تحقق آنها برخوردار است، احصاء گردیده است.

نوشته شده در شنبه 16 خرداد1388ساعت 20:14 توسط جمیله عبداللهی| |

در دنیای پر تلاطم موسیقی امروز که انواع نوآوریها، سبک‌ها و جریان‌ها علاقه‌مندان را از موسیقی‌‌های با پیشینه‌ی تاریخی دور ساخته‌است، این نگرانی برای اهل این هنر به‌وجود آمده است که چگونه این‌گونه موسیقی‌ها را می‌توان به سبد فرهنگی مخاطبان بازگرداند. موسیقی ایرانی نیز از مهم‌ترین انواع موسیقی با پیشینه‌ی تاریخی و بنیان علمی است که در یک دهه‌ی اخیر با عدم استقبال مواجه شده و به تبع این جریان دچار رکود و کمی عقب‌ماندگی گشته است. عقب‌ماندگی نه به معنای تحجر بلکه جدا افتادن از جریانات هنری روز دنیا. بسیاری از اهل فن و صاحب‌نظران موسیقی معتقدند که یکی از دلایل عمده‌ی رخداد چنین رکودی در موسیقی معلول عدم توجه موسیقی‌دانان ایران به نوآوری است. دسته‌ی دیگر براین باورند که مشکل اصلی سیستم آموزشی است و تحول ابتدا باید در این سیستم رخ بنمایاند. بسیاری دیگر نیز معتقدند که مشکل، مشکل فرهنگی است و نسل‌های جدید به علت عدم آشنایی و شناخت درست از زیبایی‌ها و پتانسیل‌های موسیقی ایرانی میل به این گونه موسیقی نشان نمی‌دهند.
باری به هرجهت، این واقعبتی است که گریبان‌گیر موسیقی ایرانی شده و ریشه‌یابی این معضل مهم یک ضرورت محسوب می‌شود. فاطمی از صاحب نظران معتقد است:.................

 

ادامه مطلب

نوشته شده در شنبه 16 خرداد1388ساعت 19:58 توسط جمیله عبداللهی| |